Mark Zuckerberg nói gì về thương mại hóa Facebook và những việc ngoài Facebook? (Phần 2)

Like Pandora.vn để được cập nhật tin công nghệ chuyên sâu và nóng hổi!

 

Pandora.vn - Là người quản lý một dịch vụ có tới hàng tỉ người dùng, Mark Zuckerberg đã quen với việc bị người ta phản đối mình, cũng không ngoại trừ Facebook Home và việc Facebook đang thúc đẩy mạnh dịch vụ quảng cáo.

Tiếp theo phần 1: Mark Zuckerberg nói gì về Facebook Home và tương lai của việc giao tiếp?

Xin phép nói về News Feed. Mọi người phàn nàn rằng họ toàn bị lỡ những thứ hay ho từ bạn bè chỉ bởi vì những nội dung quảng cáo. Anh làm thế nào để cân bằng?

Những gì chúng tôi đã xem xét đều cho thấy hệ thống xếp hạng nội dung có ích cho người dùng. Ví dụ, nếu bạn chỉ có thời gian để xem 10-20 nội dung, sẽ tốt hơn khi xếp những cái tốt nhất lên trên. Tôi nghĩ rằng, thà để lỡ thông tin chị của bạn đang có bầu còn hơn nếu kéo theo đó đến 30 câu chuyện liên quan. Qua các thử nghiệm chúng tôi thấy rằng 1% số người dùng với nội dung cập nhật không xếp hạng thì hiệu quả thông tin của họ luôn kém hơn.

Xen lẫn trong quá trình xếp hạng nội dung cập nhật là các mẩu quảng cáo mà anh gọi là "tin tài trợ". Chúng tự động xuất hiện trên News Feed.

Các nội dung quảng cáo không hề ảnh hưởng đến quá trình xếp hạng các nội dung cập nhật. Thông thường cứ 10-15 nội dung sẽ có một mẩu quảng cáo. Không có tương tác nào giữa hai loại này. Chúng tôi cũng cố gắng làm cho các mẩu quảng cáo hợp lý nhất có thể. Thêm nữa, mỗi khi chúng tôi chỉnh sửa để cho người dùng thấy được nhiều hơn những thứ họ muốn, kết quả là quảng cáo sẽ hiện ít hơn. Điều này làm cho những người mua quảng cáo không hài lòng cho dù thực ra như thế sẽ là tốt nhất cho hàng tỉ người dùng.

Anh ưu tiên người dùng hơn người mua quảng cáo?

Vâng, và với tôi điều đó rất quan trọng.

Những tháng gần đây Facebook đã nỗ lực rất nhiều phát triển mảng kinh doanh. Có phải việc trở thành công ty đại chúng đã buộc anh phải làm thế?

Có hai việc xảy ra cùng một thời điểm, và tôi nghĩ không khó để hợp nhất chúng lại. Một là việc chúng tôi trở thành công ty đại chúng. Nhưng việc quan trọng hơn đó là sự chuyển dịch người dùng từ máy tính sang di động. Đó mới là thứ ảnh hưởng đến nhiều quyết định của chúng tôi. Chúng tôi đã kinh doanh rất tốt, thu về hàng tỉ đô qua môi trường máy tính chỉ nhờ hiện quảng cáo ở một bên của trang. Nhưng đó vẫn chỉ là né tránh vấn đề khi chúng tôi chưa thực sự giải quyết bài toán khó, đó là tìm cách khéo léo làm cho quảng cáo thân thiện hơn với trải nghiệm người dùng. Trên di động sẽ chẳng có chỗ nào để chèn quảng cáo như vẫn thấy, buộc chúng tôi phải tìm cách khác. Nhưng tôi muốn đảo ngược lại ý kiến cho rằng có sự chuyển dịch quy mô lớn trong công ty sang hướng thương mại hóa. Chúng tôi đang đầu tư mạnh mẽ vào các sản phẩm phục vụ người dùng hơn là vào thương mại hóa.

Trước đó anh có nói tới “Định luật Moore về chia sẻ thông tin”. Tuy nhiên vài dự báo lại cho rằng lượng chia sẻ sẽ ngừng tăng lên.

Gia tăng chia sẻ không chỉ là lượng cập nhật trạng thái tăng lên gấp đôi sau mỗi năm mà là tổng hợp của tất cả các xu hướng khác nhau. Đầu tiên, người ta chia sẻ bằng cách điền thông tin cá nhân, sau đó là cập nhật trạng thái (status), rồi chia sẻ ảnh. Bây giờ mọi người còn chia sẻ qua các ứng dụng như Spotify.

Chúng tôi đề cập đến “Định luật Moore về chia sẻ thông tin”, nhưng không có ý nói rằng chỉ áp dụng cho Facebook, mà cho tất cả. Thách thức của chúng tôi là áp dụng được định luật này với Facebook. Thử so sánh với Intel. Đối với họ định luật Moore thật hữu ích, nhờ nó họ có thể biết được đại loại rằng: “Trong 18 tháng tới, chúng ta sẽ phải nhét được ngần này transistor vào một cái bảng mạch, nếu không sẽ bị thằng khác cướp mất nồi cơm.” Tương tự với Facebook, trong ba năm tới mọi người sẽ chia sẻ nhiều hơn từ 8 đến 10 lần. Chúng tôi cần phải đáp ứng được điều này, nếu không, dịch vụ khác sẽ thế chỗ.

Phần lớn các không gian ở trụ sở Facebook rất hiện đại nhưng cũng có những góc giống như ký túc xá sinh viên. Ảnh: Alec Soth/Magnum Photo

Nhưng cũng có lúc hết thứ để chia sẻ. Chắc anh cũng có nghe hiện tượng nhiều người “nghỉ Facebook”?

Đó là hiện tượng thú vị. Chúng tôi đưa ra hai cách để dừng hoạt động Facebook: deactivate (tạm dừng) hoặc delete (xóa vĩnh viễn). Số người lựa chọn dừng vĩnh viễn khá nhỏ, trong khi đó lượng người chỉ muốn tạm dừng sử dụng Facebook một vài ngày thì khá lớn, đơn giản vì họ muốn tập trung cho một thứ gì đó, ví dụ như việc học thi - cũng giống như khi ta giam mình trong thư viện.

Anh đã bao giờ “nghỉ Facebook” chưa?

Tôi nghĩ là chưa bao giờ. Còn điện thoại thì thi thoảng tôi cũng tắt.

Trước đây mỗi khi Facebook có sự thay đổi đều gây khó chịu cho người dùng, nhất là về vấn đề riêng tư. Nhưng khi giới thiệu Graph Search, chức năng cho phép mọi người tìm được nhiều hơn thông tin cá nhân được chia sẻ,  mọi người lại không kêu ca gì nhiều. Anh đã rút ra được điều gì?

Một điều chúng tôi làm tốt hơn nhiều lần này đó là đã trò chuyện rất kĩ lưỡng để hiểu rõ mối quan tâm của mọi người. Như mọi khi chúng tôi từng bước tiếp cận, nhưng lần này chúng tôi cảm thấy rằng, về tính riêng tư, tất cả phải rõ ràng ngay từ đầu. Dự án này thực ra đã sẵn sàng từ tháng 12 năm ngoái, nhưng chúng tôi đã dành thêm vài tháng xây dựng thêm các công cụ tùy chỉnh tính riêng tư (privacy tools).

Anh đã từng nói rằng Facebook đi theo “Cách của Hacker”. Cụ thể lần này cách làm đó là như thế nào?

Đó quả thực là một triết lý để chúng tôi xây dựng mọi thứ. Cả đống công ty ngoài kia luôn cố gắng làm cho sản phẩm phải thật hoàn hảo lúc ra mắt, nhất là Apple. Cách làm đó rất tuyệt, nhưng cũng có con đường khác để xây dựng sản phẩm - những thứ có thể tốt hơn theo thời gian. Con đường khác này có thể cho phép ta thử nghiệm sản phẩm và không cần phải cố làm cho từng sản phẩm hoàn thiện hết mức có thể lúc được giới thiệu.

Anh vẫn chưa tới 30 và đã bắt đầu những hoạt động từ thiện quan trọng. Quan điểm của anh về vấn đề này như thế nào?

Bill Gates đã cho tôi vài lời khuyên: Tiền cho đi không nên tùy tiện và cũng cần phải học hỏi để biết cho một cách đúng đắn. Vậy thì sao phải chờ? Công việc chiếm đến 99% thời gian của tôi, vì vậy tôi không thể lập một quỹ. Nhưng tôi có thể chọn cách đầu tư mạo hiểm. Tôi đã đầu tư một khoản vào trường Newark vì tôi rất tin tưởng vào thống đốc và thị trưởng ở đó.

Tại sao anh lại đầu tư vào giáo dục?

Đó không phải ngẫu nhiên. Vợ tôi, Priscilla, đã từng dạy học khi cô ấy tốt nghiệp Havard. Và tôi cũng dạy tại một trường trung học ở East Menlo Park.

Anh đang dạy học?

Vâng, hàng tuần tôi có buổi dạy về cách khởi dựng kinh doanh. Vào mỗi Thứ Ba chúng tôi học một kĩ năng, và mỗi nhóm sẽ có một dự án bên lề. Khi học xong, họ sẽ lên Facebook làm marketing và bán những sản phẩm của mình.

Nói về những người anh đang hỗ trợ, gần đây anh có tổ chức gây quỹ cho thống đốc bang New Jersey Chris Christie. Anh nhận khá nhiều lời bàn tán về việc này.

Cũng không nhiều hơn bình thường. Chúng tôi xây dựng một dịch vụ có cả tỉ người sử dụng và là một phần quan trọng trong cuộc sống của nhiều người. Chúng tôi rất coi trọng điều đó. Những ai muốn làm việc ở đây đều muốn tận hưởng những tác động và trách nhiệm của việc trở nên quan trọng đối với nhiều người. Đôi khi chúng tôi làm những việc gây tranh cãi, và cũng mắc sai lầm. Chúng tôi cần phải luôn sẵn sàng chấp nhận mạo hiểm.

Đọc lại phần 1: Mark Zuckerberg nói gì về Facebook Home và tương lai của việc giao tiếp?

Gia Khánh

Wired/Pandora.vn